مدارک لازم جهت اخذ گواهی حصر وراثت [راهنمای جامع 1403] + مراحل کامل و نکات کلیدی

پس از درگذشت یک عزیز، وراث قانونی برای رسیدگی به امور مالی و حقوقی متوفی، نیاز مبرمی به گواهی حصر وراثت دارند. این سند، تعیین کننده هویت و سهم الارث هر یک از وراث است و نقشی اساسی در انتقال مالکیت اموال و تقسیم ترکه ایفا می کند. فرآیند اخذ این گواهی، با جمع آوری دقیق و کامل مدارک آغاز می شود و نیازمند شناخت مراحل قانونی است. در این مسیر، آگاهی از مدارک مورد نیاز و چگونگی تهیه آن ها، می تواند تجربه ای روشن تر و کم چالش تر را برای وراث رقم بزند.

با درک شرایط حساسی که وراث در آن قرار می گیرند، این مقاله با هدف ارائه یک راهنمای جامع و به روز تدوین شده است. تلاش می شود تا با زبانی روان و توصیفی، تمامی جزئیات مربوط به مدارک لازم جهت اخذ گواهی حصر وراثت، مراحل گام به گام آن، و نکات کلیدی که می تواند در این مسیر دشوار یاری رسان باشد، تشریح شود. این راهنما به وراث کمک می کند تا با آمادگی کامل، این فرآیند حقوقی را به درستی و با اطمینان طی کنند و از سردرگمی ها و مراجعات مکرر جلوگیری شود.

گواهی حصر وراثت چیست؟

درک ماهیت گواهی حصر وراثت، اولین قدم در مسیر حقوقی تقسیم اموال یک فرد متوفی است. این گواهی، در واقع، یک سند رسمی و قانونی محسوب می شود که توسط مراجع قضایی صادر می گردد و به طور شفاف مشخص می کند که چه افرادی، با چه نسبتی، و به چه میزان، وارث قانونی متوفی هستند. این فرآیند به وراث کمک می کند تا با اطمینان خاطر، به مدیریت و تقسیم دارایی ها بپردازند و حقوق هر یک از وارثان به رسمیت شناخته شود.

تعریف ساده و کاربردی

گواهی حصر وراثت، همانند یک شناسنامه حقوقی برای وراث عمل می کند. این گواهی، فهرست دقیقی از تمام وارثان درجه اول تا آخر را که طبق قانون مدنی کشور دارای حق ارث هستند، ارائه می دهد. همچنین، سهم قانونی هر یک از این وارثان از اموال باقی مانده از متوفی (ماترک) را نیز مشخص می کند. این سند، مهر تأییدی است بر اینکه چه کسانی می توانند مدعی قانونی اموال و دارایی های متوفی باشند و به این ترتیب، از بروز اختلافات و ابهامات بعدی در خصوص تقسیم ارث جلوگیری به عمل می آورد.

اهمیت و کاربردها

تصور کنید که فردی دارایی های قابل توجهی از خود بر جای گذاشته و وراث او قصد دارند این دارایی ها را به نام خود کنند یا آن ها را تقسیم نمایند. بدون وجود گواهی حصر وراثت، انجام بسیاری از این امور غیرممکن خواهد بود. این گواهی، کلید حل بسیاری از بن بست های حقوقی و اداری پس از فوت است:

• برای انتقال سند مالکیت اموال منقول و غیرمنقول مانند خودرو، زمین، خانه و آپارتمان.
• برای برداشت از حساب های بانکی متوفی یا بسته شدن آن ها.
• برای پیگیری و وصول مطالبات متوفی از اشخاص حقیقی و حقوقی.
• برای دریافت سهم الارث از شرکت ها یا سهام بورسی.
• برای تعیین قیم یا سرپرست برای وراث صغیر یا محجور.

در واقع، هرگونه اقدام حقوقی یا مالی که به اموال و حقوق متوفی مربوط می شود، نیازمند ارائه این گواهی است. این سند قانونی، از حقوق تمامی وراث محافظت می کند و راه را برای مدیریت صحیح ترکه هموار می سازد.

انواع گواهی حصر وراثت

فرآیند صدور گواهی حصر وراثت بسته به ارزش دارایی های متوفی، به دو نوع اصلی تقسیم می شود: محدود و نامحدود. این تقسیم بندی، تفاوت هایی در مراحل اداری و مدت زمان لازم برای صدور گواهی ایجاد می کند.

گواهی حصر وراثت محدود

این نوع گواهی زمانی صادر می شود که مجموع ارزش دارایی ها و اموال باقی مانده از متوفی (ماترک) تا سقف 500 میلیون ریال (معادل 50 میلیون تومان) باشد. فرآیند اخذ این گواهی، ساده تر و سریع تر است. در این حالت، نیازی به انتشار آگهی در روزنامه های کثیرالانتشار نیست و وراث می توانند با ارائه مدارک مورد نیاز به شورای حل اختلاف، در مدت زمان کوتاه تری گواهی خود را دریافت کنند. معمولاً، این نوع گواهی در عرض چند هفته صادر می شود و به وراث اجازه می دهد تا امور مالی کوچک تر را با سرعت بیشتری به سرانجام برسانند.

گواهی حصر وراثت نامحدود

در صورتی که ارزش مجموع دارایی های متوفی بیش از 500 میلیون ریال باشد، وراث ملزم به دریافت گواهی حصر وراثت نامحدود هستند. این فرآیند، پیچیده تر و زمان برتر از نوع محدود است. تفاوت اصلی در اینجاست که شورای حل اختلاف موظف است یک آگهی در روزنامه های کثیرالانتشار منتشر کند. هدف از این آگهی، اطلاع رسانی عمومی است تا اگر هر شخص دیگری ادعایی در خصوص وراثت یا طلب از متوفی دارد، در مهلت مقرر (معمولاً یک ماه) خود را معرفی کند. پس از انقضای این مهلت و عدم طرح اعتراض، گواهی نامحدود صادر خواهد شد. این فرآیند می تواند از 40 روز تا چند ماه به طول انجامد، که البته به حجم پرونده ها در شورا و همکاری وراث نیز بستگی دارد.

برای درک بهتر تفاوت های این دو نوع گواهی، می توان به جدول زیر رجوع کرد:

ویژگی	گواهی حصر وراثت محدود	گواهی حصر وراثت نامحدود
سقف ارزش ماترک	تا 500 میلیون ریال (50 میلیون تومان)	بیش از 500 میلیون ریال (50 میلیون تومان)
انتشار آگهی	نیاز ندارد	الزامی (در روزنامه کثیرالانتشار)
مدت زمان صدور	معمولاً 10 روز تا 2 هفته	حدود 40 روز تا 3 ماه
پیچیدگی فرآیند	ساده تر	پیچیده تر

لیست کامل مدارک لازم جهت اخذ گواهی حصر وراثت

جمع آوری مدارک لازم، مهم ترین و شاید اولین گام در فرآیند اخذ گواهی حصر وراثت است. دقت و کامل بودن مدارک، می تواند سرعت انجام کار را به طور چشمگیری افزایش دهد و از تأخیرهای ناخواسته جلوگیری کند. این مدارک به دو دسته اصلی تقسیم می شوند: مدارک مربوط به متوفی و مدارک مربوط به وراث. هر یک از این دسته ها، شامل جزئیاتی هستند که باید به دقت فراهم شوند.

مدارک مربوط به متوفی

برای شروع هر فرآیند قانونی مرتبط با متوفی، ارائه مدارکی که هویت او را تأیید کرده و تاریخ و چگونگی فوت را مستند سازند، ضروری است.

گواهی فوت رسمی

گواهی فوت، سندی است که توسط سازمان ثبت احوال صادر می شود و تاریخ دقیق فوت فرد را تأیید می کند. بدون این گواهی، هیچ اقدامی در راستای حصر وراثت امکان پذیر نیست. نحوه دریافت این گواهی می تواند به صورت حضوری از ادارات ثبت احوال در سراسر کشور یا در برخی موارد به صورت آنلاین از طریق سامانه های مربوطه باشد. برای اخذ گواهی فوت، معمولاً مدارک شناسایی متوفی (شناسنامه و کارت ملی) و گواهی پزشک یا بیمارستان که فوت را تأیید کرده باشد، لازم است. در مواردی که فوت در خانه رخ داده و پزشک معالج حضور نداشته، شهادت دو نفر از آشنایان به همراه مدارک شناسایی آن ها و تأیید مراجع محلی ممکن است مورد نیاز باشد. امروزه امکان دریافت گواهی فوت الکترونیکی نیز فراهم شده که فرآیند را تسهیل می کند.

شناسنامه و کارت ملی متوفی

اصل شناسنامه و کارت ملی متوفی، از مدارک حیاتی برای ارائه به مراجع قضایی و ثبت احوال است. این اسناد هویت فرد را به طور کامل مشخص می کنند. پس از دریافت گواهی فوت، لازم است کپی برابر اصل این مدارک نیز تهیه شود. در صورتی که اصل مدارک در دسترس نباشد، وراث باید برای دریافت المثنی یا استعلام از ثبت احوال اقدام کنند که ممکن است کمی زمان بر باشد.

عقدنامه یا سند ازدواج (فقط در صورت وجود همسر دائمی)

اگر متوفی همسر دائمی داشته باشد، ارائه عقدنامه یا سند ازدواج برای اثبات رابطه زوجیت و تعیین سهم الارث همسر، الزامی است. این سند به صورت رسمی وضعیت تأهل متوفی را تأیید می کند و در تعیین سهم الارث زوجه نقش کلیدی دارد. در صورت عدم دسترسی به اصل سند، می توان از دفاتر ازدواج و طلاق یا اداره ثبت اسناد، رونوشت رسمی آن را دریافت کرد.

وصیت نامه (در صورت وجود)

وصیت نامه، سندی است که متوفی پیش از فوت خود تنظیم کرده و در آن درباره نحوه تقسیم بخشی از اموال خود یا انجام امور خاصی پس از مرگش دستور داده است. وجود وصیت نامه، به ویژه وصیت نامه رسمی، در فرآیند حصر وراثت بسیار مهم است و باید به همراه سایر مدارک به شورای حل اختلاف ارائه شود. وصیت نامه ها می توانند رسمی، عادی یا سرّی باشند که هر کدام شرایط خاص خود را دارند. وصیت نامه رسمی که در دفترخانه اسناد رسمی ثبت شده، دارای اعتبار بالایی است و کمتر مورد چالش قرار می گیرد. در صورت وجود وصیت نامه، شورای حل اختلاف آن را بررسی کرده و مطابق با قوانین مربوط به وصیت، عمل خواهد کرد.

تجربه نشان می دهد که هرچه مدارک مربوط به متوفی کامل تر و دقیق تر جمع آوری شود، فرآیند آغازین حصر وراثت با سهولت بیشتری پیش می رود و از تأخیرهای غیرضروری جلوگیری می شود.

مدارک مربوط به وراث

در کنار مدارک متوفی، شناسایی و تأیید هویت تمامی وراث نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.

شناسنامه و کارت ملی تمامی وراث

تمامی وراث قانونی متوفی، اعم از کسانی که به صورت مستقیم از نظر مالی ذی نفع هستند و آن هایی که صرفاً برای تکمیل پرونده نامشان ذکر می شود، باید اصل شناسنامه و کارت ملی خود را ارائه دهند. تهیه کپی برابر اصل از این مدارک نیز ضروری است. در مواردی که یکی از وراث در دسترس نباشد یا همکاری نکند، یکی از وراث می تواند با ثبت دادخواست، فرآیند را آغاز کند و مراجع قضایی از سایر وراث استعلام خواهند گرفت.

فرم استشهادیه محضری (نمونه فرم و نحوه تکمیل)

استشهادیه محضری، سندی است که در آن، چند نفر شاهد (حداقل 3 نفر) گواهی می دهند که متوفی، غیر از افراد نامبرده در استشهادیه، وارث دیگری ندارد. این سند، برای تأیید وراث از سوی شهود و اطمینان از صحت ادعای وراث، حائز اهمیت است. برای تنظیم این استشهادیه، وراث باید به همراه 3 نفر شاهد واجد شرایط به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنند. شهود باید شرایطی از قبیل عدم قرابت سببی یا نسبی با وراث، اهلیت قانونی و آشنایی کامل با متوفی و وراث را داشته باشند و مدارک شناسایی معتبر خود را ارائه دهند. متن استشهادیه توسط دفتردار تنظیم و پس از امضای شهود، به تأیید محضری می رسد.

یک نمونه کلی از متن استشهادیه ممکن است شامل این موارد باشد:

بسمه تعالی
استشهادیه حصر وراثت
اینجانبان (نام و نام خانوادگی، شماره ملی، آدرس شهود)، با کمال صحت و سلامت، شهادت می دهیم که مرحوم/مرحومه (نام و نام خانوادگی متوفی، شماره ملی، تاریخ فوت، محل فوت)، دارای وراث قانونی زیر می باشند و غیر از افراد نامبرده، وارث دیگری ندارند:
1. (نام و نام خانوادگی، نسبت با متوفی، شماره ملی، آدرس)
2. (نام و نام خانوادگی، نسبت با متوفی، شماره ملی، آدرس)
3. ...
این شهادتنامه با علم و آگاهی کامل و بدون هیچ گونه اکراه و اجباری تنظیم شده است.
تاریخ و امضاء شهود
تأیید دفترخانه اسناد رسمی

وکالت نامه رسمی (در صورت اقدام توسط وکیل)

اگر وراث تصمیم بگیرند که فرآیند اخذ گواهی حصر وراثت را از طریق وکیل حقوقی پیگیری کنند، ارائه وکالت نامه رسمی از سوی وراث به وکیل، ضروری است. این وکالت نامه باید در دفتر اسناد رسمی تنظیم شده و شامل اختیارات لازم برای وکیل در جهت پیگیری امور حصر وراثت باشد. استفاده از وکیل مجرب می تواند فرآیند را تسریع بخشیده و از بروز اشتباهات احتمالی جلوگیری کند، به ویژه در پرونده های پیچیده یا درگیری بین وراث.

اظهارنامه مالیات بر ارث (توضیح کامل و رفع ابهام)

یکی از نقاط ابهام و سؤالات مکرر در خصوص مدارک لازم برای حصر وراثت، موضوع اظهارنامه مالیات بر ارث است. در گذشته، پیش از سال 1395، ارائه رسید اظهارنامه مالیات بر ارث به عنوان یکی از مدارک لازم جهت اخذ گواهی حصر وراثت الزامی بود و بدون آن، امکان ثبت دادخواست فراهم نمی شد. اما، با تغییرات اساسی در قانون مالیات های مستقیم در سال 1395، این شرط برداشته شده است.

به موجب قانون جدید، ارائه اظهارنامه مالیات بر ارث برای درخواست و صدور گواهی حصر وراثت الزامی نیست. وراث می توانند بدون ارائه این اظهارنامه، دادخواست حصر وراثت خود را در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنند. کاربرد فعلی اظهارنامه مالیات بر ارث، پس از صدور گواهی حصر وراثت و برای انجام امور مالیاتی مرتبط با تقسیم ارث و انتقال رسمی اموال است. به عبارت دیگر، این اظهارنامه مرحله ای مجزا از فرآیند حصر وراثت است و در مراحل بعدی، زمانی که وراث قصد انتقال قطعی اموال را دارند، مورد نیاز قرار می گیرد. این نکته کلیدی است و می تواند ابهامات بسیاری را برای وراث برطرف کند.

شاید تجربه مراجعه به دفاتر خدمات قضایی و شنیدن عدم نیاز به اظهارنامه مالیات بر ارث در ابتدا موجب تعجب شود، اما این تغییر قانونی مهم است که فرآیند آغازین را برای وراث ساده تر کرده است.

مراحل گام به گام اخذ گواهی حصر وراثت: از جمع آوری مدارک تا صدور گواهی

پس از آماده سازی تمامی مدارک مورد نیاز، نوبت به طی کردن مراحل اداری و حقوقی برای اخذ گواهی حصر وراثت می رسد. این فرآیند، هرچند ممکن است در ابتدا پیچیده به نظر برسد، اما با آگاهی و گام به گام پیش رفتن، قابل انجام است. مسیر پیش رو، شامل چندین مرحله اصلی است که وراث باید آن ها را با دقت طی کنند.

1. جمع آوری مدارک: همان طور که پیش تر ذکر شد، اولین و مهم ترین گام، گردآوری تمامی مدارک مربوط به متوفی و وراث است. این مرحله شامل دریافت گواهی فوت، تهیه کپی برابر اصل از شناسنامه ها و کارت های ملی، و در صورت لزوم، عقدنامه و وصیت نامه می شود.

2. مراجعه به دفتر اسناد رسمی: پس از جمع آوری مدارک اولیه، وراث باید به همراه سه نفر شاهد واجد شرایط، به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنند. در این مرحله، فرم استشهادیه محضری تنظیم و توسط شهود امضا می شود و به تأیید دفترخانه می رسد. این استشهادیه، هویت و تعداد وراث را تأیید می کند.

3. مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: با در دست داشتن تمامی مدارک لازم (شامل گواهی فوت، شناسنامه و کارت ملی متوفی و وراث، استشهادیه محضری، عقدنامه و وصیت نامه در صورت وجود)، وراث یا وکیل آن ها باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنند. در این دفاتر، دادخواست صدور گواهی حصر وراثت تنظیم و ثبت می شود. نکته حائز اهمیت این است که برای ثبت این دادخواست، حضور یا موافقت تمامی وراث الزامی نیست و حتی یک وارث نیز می تواند برای آغاز فرآیند اقدام کند.

4. ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف: پس از ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی، پرونده به شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی ارجاع داده می شود. این شورا، مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست حصر وراثت است. قاضی شورا، مدارک را بررسی کرده و صحت ادعاها را مورد تأیید قرار می دهد.

5. انتشار آگهی در روزنامه (فقط برای انحصار وراثت نامحدود): اگر ارزش ماترک بیش از 500 میلیون ریال باشد (گواهی حصر وراثت نامحدود)، شورای حل اختلاف موظف است یک نوبت آگهی در روزنامه های کثیرالانتشار منتشر کند. این آگهی به منظور اطلاع رسانی عمومی و دادن فرصت یک ماهه به افرادی است که ممکن است ادعایی در خصوص ارث یا طلبی از متوفی داشته باشند. هزینه انتشار این آگهی معمولاً توسط شورا پرداخت می شود.

6. صدور گواهی حصر وراثت: پس از اتمام مهلت قانونی (که در صورت انتشار آگهی، یک ماه پس از انتشار آن است) و بررسی های لازم توسط شورای حل اختلاف، در صورت عدم وجود معارض یا اعتراض، گواهی حصر وراثت صادر خواهد شد. این گواهی شامل نام و مشخصات وراث و سهم الارث هر یک از آن ها است.

7. پیگیری از طریق سامانه ثنا: برای اطلاع از روند پرونده و دریافت ابلاغیه های قضایی، ثبت نام در سامانه ثنا برای تمامی وراث ضروری است. از طریق این سامانه می توان وضعیت پرونده را پیگیری کرد و در جریان صدور گواهی قرار گرفت.

مدت زمان و هزینه دریافت گواهی حصر وراثت

یکی از دغدغه های اصلی وراث در فرآیند اخذ گواهی حصر وراثت، اطلاع از مدت زمان و هزینه های مربوط به آن است. این دو عامل، بسته به نوع گواهی (محدود یا نامحدود) و پیچیدگی های احتمالی پرونده، می تواند متغیر باشد.

مدت زمان دریافت گواهی حصر وراثت

مدت زمانی که برای دریافت گواهی حصر وراثت لازم است، به طور کلی به دو عامل اصلی بستگی دارد: نوع گواهی و حجم کاری شورای حل اختلاف. برای درک بهتر، می توانیم به تفکیک هر نوع گواهی بپردازیم:

• گواهی حصر وراثت محدود: برای این نوع گواهی که نیازی به انتشار آگهی ندارد و ارزش ماترک کمتر است، معمولاً فرآیند از زمان ثبت دادخواست تا صدور گواهی، بین 10 روز تا 2 هفته به طول می انجامد. اگر وکیل در پرونده حضور داشته باشد و مدارک به سرعت آماده شوند، این زمان می تواند حتی کوتاه تر نیز باشد.
• گواهی حصر وراثت نامحدود: به دلیل ضرورت انتشار آگهی در روزنامه کثیرالانتشار و انتظار برای انقضای مهلت یک ماهه اعتراض، فرآیند صدور گواهی نامحدود طولانی تر خواهد بود. معمولاً این فرآیند حدود 40 روز تا 3 ماه یا حتی بیشتر به طول می انجامد. عوامل دیگری مانند حجم پرونده ها در شورای حل اختلاف، همکاری وراث و کامل بودن مدارک نیز بر این مدت زمان تأثیرگذار است.

انتخاب یک وکیل مجرب می تواند با دانش و تجربه ای که دارد، فرآیند را برای وراث هموارتر و تا حد امکان سریع تر کند.

هزینه دریافت گواهی حصر وراثت

هزینه های مربوط به اخذ گواهی حصر وراثت شامل چند بخش اصلی است که وراث باید از آن ها مطلع باشند:

• هزینه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: این هزینه مربوط به ثبت دادخواست و ارائه مدارک در دفاتر خدمات قضایی است و یک مبلغ ثابت است.
• هزینه دفاتر اسناد رسمی: برای تنظیم استشهادیه محضری، وراث باید هزینه ای را به دفتر اسناد رسمی پرداخت کنند. این هزینه نیز بر اساس تعرفه های مصوب تعیین می شود.
• هزینه وکیل: در صورتی که وراث تصمیم به استفاده از خدمات وکیل بگیرند، حق الوکاله وکیل نیز به هزینه ها اضافه خواهد شد. این مبلغ بسته به توافق طرفین و پیچیدگی پرونده متغیر است.
• مالیات بر ارث: هرچند اظهارنامه مالیات بر ارث برای صدور گواهی حصر وراثت الزامی نیست، اما پس از صدور گواهی و برای انتقال رسمی دارایی ها، وراث ملزم به پرداخت مالیات بر ارث خواهند بود. این مالیات بر اساس ارزش و نوع دارایی ها و نسبت وراث با متوفی محاسبه می شود.

بسیاری از وراث تصور می کنند که انتشار آگهی در روزنامه برای گواهی نامحدود هزینه ای برایشان در بر دارد، اما این مورد به دستور شورا و بدون دریافت هزینه از وراث انجام می شود.

نکات کلیدی و سوالات پرتکرار در مورد مدارک و فرآیند حصر وراثت

در مسیر پرچالش حصر وراثت، پرسش ها و ابهامات زیادی ممکن است برای وراث پیش بیاید. شناخت پاسخ این سؤالات و توجه به نکات کلیدی، می تواند در پیشبرد صحیح و سریع فرآیند بسیار مؤثر باشد. این بخش به بررسی برخی از مهم ترین دغدغه هایی می پردازد که اغلب وراث با آن ها روبرو می شوند.

اگر یکی از وراث همکاری نکند، چه باید کرد؟

گاهی اوقات ممکن است یکی از وراث، به دلایل مختلف (نارضایتی، عدم دسترسی یا عدم تمایل) در فرآیند جمع آوری مدارک یا ثبت دادخواست همکاری نکند. این موضوع نباید باعث توقف کامل روند حصر وراثت شود. بر اساس قانون، حتی یک وارث نیز می تواند به تنهایی دادخواست حصر وراثت را ثبت و پیگیری کند. شورای حل اختلاف پس از دریافت دادخواست، تمامی وراث قانونی را شناسایی کرده و به آن ها اطلاع رسانی خواهد کرد. عدم حضور یا همکاری یک وارث، مانع از صدور گواهی حصر وراثت برای سایر وراث نخواهد شد.

مدارک لازم برای حصر وراثت پدر/مادر

مدارک مورد نیاز برای حصر وراثت پدر یا مادر، تفاوت چندانی با مدارک کلی ذکر شده ندارد. عمده مدارک شامل گواهی فوت متوفی، شناسنامه و کارت ملی متوفی و تمامی وراث، استشهادیه محضری و در صورت وجود، وصیت نامه و عقدنامه (برای همسر متوفی) است. تفاوت اصلی ممکن است در تعیین طبقات ارث و سهم الارث باشد که این امور بر عهده شورای حل اختلاف است و وراث تنها وظیفه ارائه مدارک هویتی وراث و متوفی را دارند.

نحوه برابر اصل کردن مدارک

برای ارائه مدارک به مراجع قضایی، معمولاً نیاز به کپی برابر اصل مدارک اصلی است. این کار را می توان در دفاتر اسناد رسمی یا در برخی موارد در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام داد. وراث باید اصل مدارک را به همراه کپی آن ها به این دفاتر برده تا پس از مطابقت، مهر برابر اصل روی کپی ها زده شود. این کار اعتبار قانونی کپی ها را تأیید می کند.

آیا برای حصر وراثت مهلت قانونی وجود دارد؟

بر خلاف برخی تصورات رایج، برای اقدام به حصر وراثت هیچ مهلت قانونی مشخصی تعیین نشده است. به این معنی که وراث پس از فوت متوفی، در هر زمانی می توانند برای دریافت این گواهی اقدام کنند و مشمول جریمه یا محدودیت زمانی خاصی نخواهند شد. با این حال، توصیه می شود که این فرآیند در اسرع وقت انجام شود؛ چرا که تأخیر در اخذ گواهی حصر وراثت، می تواند باعث بروز مشکلاتی در مدیریت و انتقال دارایی ها، به ویژه در مورد اموال حساس یا نیازمند به تصمیم گیری فوری شود. همچنین، ممکن است در طول زمان مدارک مورد نیاز مفقود شوند یا دسترسی به آن ها دشوارتر شود.

گواهی حصر وراثت المثنی را چگونه بگیریم؟

در صورتی که گواهی حصر وراثت اصلی مفقود شود یا آسیب ببیند، وراث می توانند برای دریافت المثنی آن اقدام کنند. برای این منظور، لازم است که با در دست داشتن مدارک شناسایی خود، به همان شورای حل اختلافی که گواهی اولیه را صادر کرده بود، مراجعه کرده و درخواست صدور المثنی را ارائه دهند. معمولاً با استعلام از پرونده قبلی، صدور المثنی گواهی امکان پذیر خواهد بود.

اگر سندی مثل عقدنامه گم شده باشد چه کنیم؟

فقدان برخی مدارک مهم مانند عقدنامه یا سند ازدواج، می تواند چالش برانگیز باشد. در چنین شرایطی، وراث می توانند با مراجعه به دفاتر ثبت ازدواج و طلاقی که ازدواج در آن ثبت شده، یا با مراجعه به اداره ثبت احوال، درخواست رونوشت رسمی یا استعلام از وضعیت تأهل متوفی را ارائه دهند. این رونوشت ها یا استعلام ها، دارای اعتبار قانونی هستند و می توانند جایگزین سند اصلی شوند.

تفاوت حصر وراثت با تحریر ترکه چیست؟

مفاهیم حصر وراثت و تحریر ترکه گاهی با هم اشتباه گرفته می شوند، اما تفاوت های مهمی دارند. حصر وراثت به معنای تعیین و شناسایی وراث قانونی متوفی و سهم الارث هر یک است. اما تحریر ترکه به فرآیند شناسایی، فهرست برداری و ارزیابی تمامی اموال و بدهی های متوفی گفته می شود. تحریر ترکه معمولاً زمانی انجام می شود که ابهاماتی در خصوص دارایی ها و بدهی های متوفی وجود دارد یا وراث قصد دارند به صورت دقیق، میزان اموال و دیون را مشخص کنند. پس از تحریر ترکه، وراث می توانند نسبت به تقسیم اموال اقدام کنند. به عبارت دیگر، حصر وراثت گام اول و شناسایی وراث است، در حالی که تحریر ترکه، گامی برای شناسایی و مستندسازی دقیق ماترک است که می تواند پس از حصر وراثت انجام شود.

همچنین، برای سهولت در جمع آوری و اطمینان از کامل بودن مدارک، می توانید یک چک لیست مدارک (فایل PDF قابل دانلود) تهیه کنید. این چک لیست به شما کمک می کند تا هیچ یک از مدارک مهم را از قلم نیندازید و با آمادگی کامل به مراحل بعدی وارد شوید.

نتیجه گیری

فرآیند اخذ گواهی حصر وراثت، هرچند در نگاه اول می تواند پیچیده و طاقت فرسا به نظر برسد، اما با آگاهی کامل از مدارک لازم جهت اخذ گواهی حصر وراثت و طی کردن مراحل قانونی به شیوه صحیح، به تجربه ای قابل مدیریت تبدیل می شود. جمع آوری دقیق و کامل مدارک، درک تفاوت های میان گواهی محدود و نامحدود، و اطلاع از تغییرات قانونی اخیر (به ویژه در مورد اظهارنامه مالیات بر ارث)، گام های اساسی در این مسیر هستند.

این گواهی نه تنها یک الزام قانونی است، بلکه تضمین کننده حقوق تمامی وراث و مانعی برای بروز اختلافات آینده خواهد بود. با تکیه بر اطلاعات جامع و به روزی که در این مقاله ارائه شد، وراث می توانند با اطمینان خاطر بیشتری در این مسیر قدم بردارند. در مواقعی که ابهامات یا پیچیدگی های خاصی در پرونده وجود دارد، یا برای تسریع بخشیدن به فرآیند، دریافت مشاوره حقوقی تخصصی از وکلای مجرب، می تواند راهگشا و اطمینان بخش باشد.